ขุขันธ์ เมืองเก่า ชนทุกเผ่าสามัคคี บารมีพระแก้วเนรมิตวัดลำภูคู่หลวงพ่อโตวัดเขียน กระอูบ เกวียน ครุน้อย เครื่องจักสาน ปราสาทโบราณเป็นศรี ประเพณีแซนโฎนตา...ต้นไม้จะอยู่ได้ก็เพราะราก ชาติจะอยู่ได้ก็เพราะวัฒนธรรม การทำลายต้นไม้ ง่ายที่สุด คือทำลายที่ราก การทำลายชาติไม่ยาก ถ้าทำลายวัฒนธรรม...ไร้รากเหง้า วิถีชีวิต และจิตวิญญาณ ไร้เรา...

วันศุกร์ที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2558

ชาวกวย ในประเทศกัมพูชา ประเทศเพื่อนบ้านใกล้ๆเรา ลองตามไปดูว่าพี่น้องชาวกวยเขาอยู่กันอย่างไร ?

អង្គការ​លើក​ស្ទួយ​វប្បធម៌​កួយ​ធ្វើ​សកម្មភាព​រក្សា​អត្តសញ្ញាណ​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​កួយ องค์กรส่งเสริมวัฒนธรรมกวยจัดกิจกรรมรักษาอัตลักษณ์ชนชาติส่วนน้อยกวย

អង្គការ​មិន​មែន​រដ្ឋាភិបាល​មួយ​ឈ្មោះ​អង្គការ​លើក​ស្ទួយ​វប្បធម៌​កួយ នៅ​ខេត្ត​ព្រះវិហារ បាន​ធ្វើ​សកម្មភាព​ជាច្រើន ដើម្បី​រក្សា​អត្តសញ្ញាណ និង​វប្បធម៌​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​កួយ ឲ្យ​នៅ​គង់វង្ស​កុំ​ឲ្យ​បាត់​បង់​ទៅ​តាម​ពេលវេលា និង​សាបសូន្យ​ដោយ​សារ​មាន​ការ​អភិវឌ្ឍ និង​មាន​វប្បធម៌​ថ្មី បាន​ចូល​មក​រីកសាយ​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត។ องค์กรหนึ่งที่ไม่ใช่หน่วยงานของรัฐที่มีชื่อว่า องค์กรส่งเสริมวัฒนธรรมกวย ในจังหวัดพระวิหารได้จัดกิจกรรมหลากหลาย เพื่อรักษาอัตลักษณ์และวัฒนธรรมชนชาติส่วนน้อยกวยให้ยังคงอยู่ ไม่ให้สูญหายไปตามกาลเวลา และไม่ให้หายสาบสูญตามการพัฒนา หรือตามที่มีวัฒนธรรมใหม่ๆที่แพร่เข้ามาในจังหวัดฯ
អ្នកស្រី ងួន អ៊ីវ ជា​ប្រធាន​អង្គការ​លើក​ស្ទួយ​វប្បធម៌​កួយ មាន​ប្រសាសន៍​ថា នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះវិហារ មាន​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​កួយ រស់នៅ​ប្រមាណ​៦ម៉ឺន​គ្រួសារ តាម​បណ្ដា​ភូមិ-ឃុំ​នានា។ មាន​ភូមិ​ចំនួន​៤៧ ដែល​មាន​ចំនួន​ជនជាតិ​កួយ រស់នៅ​ច្រើន​ជាង​គេ នៅ​ក្នុង​ចំណោម​ភូមិ​នានា នៅ​ខេត្ត​ព្រះវិហារ។​ นางงวน อีว ประธานองค์กรส่งเสริมวัฒนธรรมกวย กล่าวว่า ในจังหวัดพระวิหาร ตามหมู่บ้าน และตำบลต่างๆ  มีชนชาติส่วนน้อยกวย อาศัยอยู่ประมาณ 6 หมื่นครอบครัว


អ្នកស្រី ងួន អ៊ីវ បាន​រៀបរាប់​ឲ្យ​ដឹង​ថា ជនជាតិ​កួយ​មាន​មុខ​របរ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត ដោយ​ធ្វើ​ស្រែ ដាំ​ដំណាំ ធ្វើ​ចម្ការ ដាំ​បន្លែ ដង​ជ័រ ជីក​ក្ដួច ជាដើម។ นางงวน อีว ได้อธิบายเพิ่มเติมว่า ชนชาติกวย มีอาชีพเลี้ยงชีวิตที่สำคัญได้แก่ ทำนา เพาะปลูก ทำสวน ปลูกผัก ตักชันไม้ และขุดกลอย เป็นต้น


ប្រធាន​អង្គការ​លើក​ស្ទួយ​វប្បធម៌​កួយ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា មូលហេតុ​អង្គការ​នេះ​បង្កើត​ឡើង ដោយ​សារ​មាន​ការ​កត់​សម្គាល់​ថា វប្បធម៌​ដើម​របស់​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​កួយ កាន់​តែ​បាត់​បង់​ទៅ​ម្តង​បន្តិចៗ ដោយ​មិន​មាន​ការ​កត់ត្រា​ចង​ក្រង​ជា​ឯកសារ​ទុក។ ประธานองค์กรส่งเสริมวัฒนธรรมกวย กล่าวเพิ่มเติมอีกว่า สาเหตุที่องค์การนี้ได้เกิดขึ้น สืบเนืองจากเป็นที่ทราบกันว่า วัฒนธรรมดังเดิมของชนชาติส่วนน้อยกวย ยิ่งจะสูญหายไปทีละเล็กทีละน้อย โดยไม่ได้มีการจดบันทึกเรียบเรียงเป็นเอกสารไว้


ជន​ជាតិ​ភាគ​តិច​កួយ មាន​វប្បធម៌ ប្រពៃណី​មួយ​ចំនួន ដែល​រក្សា​ទុក​មក​ដល់​សព្វថ្ងៃ ដូច​ជា ការ​ចាប់​កំណើត ការ​រៀប​អាពាហ៍ពិពាហ៍ ពិធី​បន់​ស្រន់ ក្នុង​ពេល​មាន​ជំងឺ ការ​រៀបចំ​បុណ្យ​សព ការ​ធ្វើ​បុណ្យ​ឡើង​អ្នក​តា​ក្រោយ​ពេល​ប្រមូល​ផល​ស្រូវ ដំណាំ​នានា​ហើយ​ជាដើម។ ชนชาติส่วนน้อยกวย มีวัฒนธรรม ประเพณีส่วนหนึ่ง ที่ได้รักษาไว้ถึงปัจจุบัน ได้แก่ ประเพณีเกี่ยวกับการเกิด  การจัดงานแต่งงาน การเซ่นไหว้เมื่อมีการเจ็บไข้ได้ป่วย การทำบุญในงาน การทำบุญฉลองปู่ตาภายหลังการเก็บเกี่ยวและรวบรวมผลผลิตข้าวเรียบร้อยแล้ว


អ្នកស្រី ងួន អ៊ីវ បាន​រៀបរាប់​ថា ជនជាតិ​ភាគ​តិច​កួយ នៅ​មាន​ជំនឿ​លើ​ការ​បន់​ស្រន់​ខ្លាំង​នៅ​ឡើយ បើ​ទោះ​ជា​បច្ចុប្បន្ន​មាន​ពេទ្យ​សម័យ និង​ថ្នាំ​ព្យាបាល​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ក៏ដោយ។ អ្នកស្រី​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ជំនឿ​លើ​អ្នក​តា​នៅ​តែ​ដិត​ជាប់​ជ្រៅ​ក្នុង​ចិត្ត​របស់​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​កួយ។   นางงวน อีว ยังได้อธิบายเพิ่มเติมอีกว่า ชนชาติส่วนน้อยกวย ยังคงมีความเชื่อเกี่ยวกับการบนบานศาลกล่าว ถึงแม้ว่าปัจจุบันจะมีการแพทย์สมัยใหม่ และยารักษาโรคที่มีประสิทธิภาพก็ตาม  ความเชื่อเกี่ยวกับปู่ตาก็ยังคงติดแน่นอยู่ในจิตใจของชนชาติส่วนน้อยกวยตลอดมา


ចំពោះ​របាំ ជនជាតិ​ភាគ​តិច​កួយ មាន​របាំ​មួយ​ឈ្មោះ​របាំ​វាយ​ស្បែក ដែល​គេ​តែង​តែ​យក​សម្ដែង​នៅ​ពេល​មាន​បុណ្យ​ទាន​ក្នុង​ភូមិ ដើម្បី​ឲ្យ​ក្មេង​ជំនាន់​ក្រោយ​បាន​ឃើញ និង​ដឹង ហើយ​ចូលរួម​ហាត់​សម្ដែង ដើម្បី​រក្សា​របាំ​នោះ​ឲ្យ​បាន​គង់វង្ស។  กล่่าวถึง การรำ ชนชาติส่วนน้อยกวยมีการรำอย่างหนึ่งที่เรียกว่า การรำตีหนัง ซึ่งมักจะนิยมนำมาแสดงเมื่อมีงานบุญทานในหมู่บ้าน  เพื่อให้เด็กรุ่นหลังได้เห็น และเมื่อรู้แล้วก็เข้าร่วมฝึกหัดแสดง เพื่อสืบทอดรักษาระบำนี้ให้คงอยู่ตลอดไป


លោក ឃុត ឃីម មន្ត្រី​កម្មវិធី​របស់​អង្គការ​លើក​ស្ទួយ​វប្បធម៌​ជនជាតិ​កួយ បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ជនជាតិ​ភាគ​តិច​កួយ មាន​ការ​ខ្មាស​អៀន​ច្រើន។ ពួក​គេ​មិន​សូវ​ហ៊ាន​និយាយ​ស្តី​ឡើយ​នៅ​ទី​សាធារណៈ ប៉ុន្តែ​ពួក​គេ​មាន​ចិត្ត​ស្មោះត្រង់ មិន​ចូល​ចិត្ត​ការ​និយាយ​កុហក​ភូតភរ​ទេ។ លោក​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ជនជាតិ​ភាគ​តិច​កួយ ពេល​រៀប​ការ មាន​លក្ខណៈ​ស្រដៀង​ខ្មែរ​ដែរ។ นายฆุต ฆีม เจ้าหน้าที่ฝ่ายพิธีการขององค์กรส่งเสริมวัฒนธรรมวัฒนธรรมชนชาติส่วนน้อยกวย กล่าวว่า ชนชาติส่วนน้อยกวย มีความอายไม่ค่อยกล้าแสดงออก โดยเฉพาะการพูดในที่สาธารณะ แต่จะเป็นคนที่มีจิตใจซื่อตรง  และไม่ชอบการพูดโกหกปลิ้นปล้อนเลย  และท่านได้กล่าวเพิ่มเติมอีกว่า ชนชาติส่วนน้อยกวย เมื่อมีการแต่งงาน ก็จะมีลักษณะคล้ายกันกับเขมรเช่นกัน


លោក សំ ឆាយ ជា​បុគ្គលិក​អង្គការ​អភិវឌ្ឍន៍​ការ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត​កសិករ (FDL) បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា លោក​ជា​អ្នក​ដើរ​ប្រមូល​ទិញ​អនុផល​ព្រៃ​ឈើ ដែល​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​កួយ​រក​បាន​ពី​ក្នុង​ព្រៃ។ លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ជនជាតិ​ភាគ​តិច​កួយ និង​ខ្មែរ​ឥឡូវ​នេះ ពិបាក​កត់​សម្គាល់​អំពី​ភាព​ខុស​គ្នា​ណាស់។ ប៉ុន្តែ ជនជាតិ​កួយ​មាន​ចិត្ត​ទៀងត្រង់ យើង​មិន​អាច​និយាយ​ត្រឡប់ត្រឡិន​ជាមួយ​ពួក​គាត់​បាន​ឡើយ។ นายซ็อม ฉาย  พนักงานองค์กรพัฒนาการเลี้ยงชีพกสิกร(FDL) กล่าวว่า เขาเป็นคนที่ออกรวบรวมซื้อของป่าที่ชนชาติส่วนน้อยกวยหามาได้จากป่า กล่าวว่า ชนชาติส่วนน้อยกวย และชาวเขมร  ปัจจุบัน มีความคล้ายคลึงกันมากจนยากที่จะมองเห็นถึงความแตกต่าง  แต่ชนชาติส่วนน้อยกวยมีจิตใจเที่ยงตรง  จนเราไม่อาจจะพูดจาเล่นลิ้นกับพวกเขาได้เลย


លោក សំ ឆាយ បាន​រៀបរាប់​ថា ជនជាតិ​កួយ​មាន​វ័យ​ចំណាស់ នៅ​តែ​និយាយ​ភាសា​កួយ​ជាមួយ​ចាស់ៗ​គ្នា​គាត់ ប៉ុន្តែ​ចំពោះ​ក្មេង​សម័យ​ថ្មី ភាគ​ច្រើន​មិន​និយាយ​ភាសា​កួយ​ឡើយ។ นายซ็อม ฉาย ยังได้อธิบายเพิ่มเติมอีกว่า  ชนชาติกวยวัยสูงอายุ ยังคงพูดภาษากวยเฉพาะแต่ในกลุ่มผู้สูงอายุของตน  แต่เด็กสมัยใหม่ ส่วนใหญ่ไม่พูดภาษากวยเลย


អ្នកស្រី ងួន អ៊ីវ ជា​ប្រធាន​អង្គការ​លើក​ស្ទួយ​វប្បធម៌​កួយ មាន​ប្រសាសន៍​ថា ជនជាតិ​ភាគ​តិច​កួយ​មិន​មែន​មាន​រស់នៅ​តែ​ក្នុង​ខេត្ត​ព្រះវិហារ ប៉ុណ្ណោះ​ទេ។ ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បាន​រក​ឃើញ​ថា មាន​សហគមន៍​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​កួយ​រស់នៅ​ខេត្ត​កំពង់ស្ពឺ កំពង់ធំ និង​ខេត្ត​ភាគ​ឦសាន ដូច​ជា​ខេត្ត​រតនគិរី មណ្ឌលគិរី ផង​ដែរ៕
นางงวน อีว ประธานองค์กรส่งเสริมวัฒนธรรมกวย กล่าวเพิ่มเติมอีกว่า ชนชาติส่วนน้อยกวยไม่ใช่พบอาศัยอยู่แต่ในจังหวัดพระวิหารแค่นั้น นักศึกค้นคว้าได้ศึกษาพบว่า มีชุมชนชนชาติกวยส่วนน้อย อาศัยอยู่ในจังหวัดกำปงสปือ  กำปงธม  และจังหวัดทางภาคอีสาน ได้แก่จังหวัดรัตนคีรี และจังหวัดมณฑลคีรี อีกด้วย


ជីវិត​រស់​នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​ជនជាតិ​កួយ 
ชีวิตความเป็นอยู่ประจำวันของชนเผ่ากวย

ខាង​ក្រោម​នេះ​គឺ​ជា​រូបភាព​ស្ដីពី​​ជីវិត​​រស់​នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​របស់​ជនជាតិ​កួយ ​នៅ​ភូមិ​ពោធិ៍ធំ ឃុំ​ពោធិ៍ធំ និង​ជនជាតិ​កួយ នៅ​​ភូមិ​បុស្ស ឃុំ​​ប្រមេ ស្រុក​ត្បែងមានជ័យ ខេត្ត​ព្រះវិហារ។ ด้านล่างนี้ คือรูปภาพเกี่ยวกับชีวิตความเป็นอยู่ประจำวันของชนเผ่ากวย ณ บ้านโพธิ์ธม และบ้านบุสส  ตำบลปรอ-เม  อำเภอตะแบงเมียเจ็ย  จังหวัดพระวิหาร
រូបថត​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៣ តុលា ឆ្នាំ​២០១១ ដោយ វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី/វោហារ ជាតិ ภาพถ่าย ณ วันที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2554  โดย วิทยุเอเชียเสรี / โวหาร ชาติ ถ่ายภาพ
1
បុរស​ជនជាតិ​កួយ ស្ពាយ​​ស្បៀង ដៃ​កាន់​ស្នាតេះ (កាំភ្លើង​បាញ់​សត្វ​ច្នៃ) នៅ​ស្រុក​ត្បែងមានជ័យ ខេត្ត​ព្រះវិហារ។ បុរស​រូប​នេះ​ទើប​ត្រឡប់​មក​ពី​បរបាញ់​សត្វ និង​រក​ជ័រ​ទឹក​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ។ ชายชนเผ่ากวย สะพายสเบียง มือข้างหนึ่งของเขาถือสนาเตะ(ปืนประดิษฐ์สำหรับยิงสัตว์)  เพิ่งกลับจากล่าสัตว์ และหาชันไม้ในป่า
2
គ្រួសារ​កួយ នៅ​ស្រុក​ត្បែងមានជ័យ ខេត្ត​ព្រះវិហារ រៀបចំ​កោស​ជ្រូក​ព្រៃ ដើម្បី​ចម្អិន​ធ្វើ​ម្ហួប​ពេល​ល្ងាច។ ครอบครัวชาวกวย เตรียมลอกหนังหมูป่า เพื่อต้มทำอาหารตอนเย็น
3
នារី​ជនជាតិ​កួយ ឲ្យ​បាយ​សត្វ​ស្វា ដែល​ចិញ្ចឹម​ក្នុង​ផ្ទះ នៅ​ស្រុក​ត្បែងមានជ័យ ខេត្ត​ព្រះវិហារ។ หญิงชาวกวย  ให้ข้าวลิงที่เลี้ยงไว้ในบ้าน ณ อำเภอตะแบงเมียนเจ็ย จังหวัดพระวิหาร
4
បុរស​ជនជាតិ​កួយ ប្រលែង​លេង​ជាមួយ​សត្វ​សេក ដែល​គាត់​ចិញ្ចឹម​នៅ​ក្នុង​ផ្ទះ នា​ស្រុក​ត្បែងមានជ័យ ខេត្ត​ព្រះវិហារ។ ชายชาวกวยหยอกล้อกับนกแก้วที่เขาเลี้ยงเลี้ยงในบ้าน ณ อำเภอตะแบงเมียนเจ็ย จังหวัดพระวิหาร
5
នារី​ជនជាតិ​កួយ លីង​អំបុក​ស្រូវ​ថ្មី នៅ​ស្រុក​ត្បែងមានជ័យ ខេត្ត​ព្រះវិហារ។ หญิงชาวกวย คั่วข้าวใหม่เพื่อทำข้าวเม่า

6
នារី​ជនជាតិ​កួយ បុក​អំបុក​ស្រូវ​ថ្មី នៅ​ស្រុក​ត្បែងមានជ័យ ខេត្ត​ព្រះវិហារ។ หญิงชาวกวย ตำข้าวเม่าจากข้าวใหม่


7
កុមារ​ជនជាតិ​កួយ លេង​ទឹក​​ព្រែក​ក្បែរ​ព្រៃ​នៅ​ជើង​ភ្នំ នា​ស្រុក​ត្បែងមានជ័យ ខេត្ត​ព្រះវិហារ។ เด็กชาวกวย เล่นน้ำในแอ่งน้ำใกล้ป่าที่เชิงเขา ณ อำเภอตะแบงเมียนเจ็ย จังหวัดพระวิหาร

8
គ្រូទាយ​ជនជាតិ​កួយ ប្រើ​វិធី​បូល តាម​ប្រពៃណី​ជនជាតិ​កួយ ដើម្បី​ទាយ នៅ​ស្រុក​ត្បែងមានជ័យ ខេត្ត​ព្រះវិហារ។  หมอดูชาวกวย ใช้วิธีโบลตามประเพณีชาวกวย เพื่อทำนายทายทัก ณ อำเภอตะแบงเมียนเจ็ย จังหวัดพระวิหาร
ที่มา :
- http://www.rfa.org/khmer/news/ngo_preserve_kuoy_culture-08282012055012.html
- http://www.rfa.org/khmer/multimedia/kuy_life-10152011004901.html

ไม่มีความคิดเห็น:

แสดงความคิดเห็น

ช่องข่าวออนไลน์สภาวัฒนธรรมอำเภอขุขันธ์
นายขวัญชัย ไชยโพธิ์ ประธานสภาวัฒนธรรมอำเภอขุขันธ์ โทร.089-7202420
นายสุเพียร คำวงศ์ เลขานุการ/ประชาสัมพันธ์ สภาวัฒนธรรมอำเภอขุขันธ์ โทร. 098-5869569

สนับสนุนเวปไซต์ โดย...
เที่ยวนครวัด-นครธม ประหยัดและปลอดภัย
สนใจติดต่อโทร. 098-5869569